Làm gì khi con sinh ra không thuộc giới tính nào

Theo các chuyên gia, nếu giới tính của trẻ khó xác định do rối loạn phát triển, tốt nhất cha mẹ nên chờ đợi, không nên lập tức phẫu thuật để tránh hậu quả đáng tiếc.

Trên thế giới, khoảng một trên 2.000 trẻ sinh ra không phải gái lẫn trai, ABC News đưa tin. Chúng được gọi là đa giới tính, tình trạng bị gây ra bởi 60 căn bệnh thuộc nhóm rối loạn phát triển giới tính. Để điều trị, các bác sĩ thường nhìn vào bộ phận sinh dục, xác định giới tính rồi sửa lại cho phù hợp.

Giờ đây, phẫu thuật gặp nhiều thách thức liên quan đến đạo đức bởi giới tính là một khái niệm phức tạp. Ngay cả các bác sĩ cũng mắc sai lầm. Không ai hiểu một đứa trẻ sẽ cảm thấy như thế vào về giới tính "được lập trình" của mình khi lớn lên. Thêm vào đó, một số ý kiến lập luận phẫu thuật có thể dẫn đến những hậu quả đáng tiếc không thể đảo ngược như vô sinh hoặc mất cảm giác tình dục.

Thay vì quan niệm giới tính có thể xóa đi rồi lập lại trước đây, các chuyên gia ngày nay cho rằng khi không thể xác định giới tính trẻ, tốt nhất nên sử dụng các thông tin hiện hữu để lập giả thuyết ban đầu, sau đó chờ đợi, theo dõi sự phát triển tâm sinh lý của trẻ rồi mới phẫu thuật. Như vậy sẽ tạo điều kiện cho trẻ tham gia quyết định.

"Nhiễm sắc thể không cho chúng ta biết mình là ai", tiến sĩ Arlene Baratz, bác sĩ tại Pittsburgh (Mỹ) nói. "Chúng ta mong đợi XX là con gái, XY là con trai nhưng những đứa trẻ gặp vấn đề về xác định giới tính không như vậy, ngay cả khi cơ thể chúng hoàn toàn bình thường".

Theo Baratz, xã hội cần quan tâm đến cảm xúc cũng như suy nghĩ bên trong của trẻ. Có những bệnh nhân không chấp nhận giới tính được định sẵn cho mình. "Chúng bị mọi người, thậm chí là giới y khoa nhìn nhận như một thứ đáng xấu hổ", vị bác sĩ chua chát. 

Bà nói tiếp, điều cần thiết để giúp đỡ trẻ em đa giới tính chính là sự ủng hộ, hỗ trợ từ người thân, gia đình. Trẻ em cần được cất lên tiếng nói về chính vấn đề của mình. Người lớn phải giải thích cho chúng về những điều chưa rõ ràng. 

Tiến sĩ Hsi-Yang Wu, bác sĩ tiết niệu nhi tại Stanford cho biết ông gặp 2-3 trường hợp đa giới tính mỗi năm. "Chúng tôi từng yêu cầu tất cả trẻ rối loạn phát triển giới tính phẫu thuật. Nhưng mọi thứ đã thay đổi", Wu giải thích. "Chúng tôi cố gắng dự đoán giới tính của trẻ. 3-4 năm tiếp theo, các nhà tâm lý học sẽ cung cấp cho chúng tôi một số ý tưởng".

Wu khẳng định, các phụ huynh thường rất bối rối và khó chấp nhận đứa con của mình bị biến đổi: "Một số cha mẹ giằng xé bởi nỗi sợ sẽ lựa chọn sai lầm rồi làm hỏng đời con". Cùng chung tâm trạng, nỗi lo lớn nhất của các bác sĩ là đứa trẻ lớn lên không giống với giới tính đã dự đoán.

Câu hỏi cuối cùng được đặt ra: Ai sẽ là người bảo vệ quyền lợi của đứa trẻ đa giới tính? Các nhà hoạt động vì quyền trẻ em cho rằng, đối với mọi quyết định liên quan đến giới tính, trẻ có quyền lựa chọn. Trong trường hợp trẻ quá nhỏ, cha mẹ là người đưa ra quyết định cắt bỏ cơ quan sinh sản của trẻ phải được thông báo kỹ lưỡng. Đáng tiếc, trong hầu hết trường hợp, phụ huynh không nắm đủ dữ kiện.

Bên cạnh đó, gia đình cùng bác sĩ cần đặc biệt lưu ý đến cảm nhận của trẻ suốt quá trình trưởng thành. Hãy chú ý đến những gì con nói với bạn và nhớ rằng phẫu thuật không thể đảo ngược. Các mô bị gỡ bỏ sẽ rất khó trở lại.

Truy tìm manh mối hai ca sinh bị trao nhầm con hàng chục năm trước

Theo Sở Y tế Hà Nội, hai vụ trao nhầm con cách đây 42 năm, 29 năm là trường hợp hy hữu, việc tìm manh mối rất khó khăn. 

Ngày 15/3, Sở Y tế Hà Nội có báo cáo gửi Bộ Y tế, UBND TP Hà Nội báo cáo về 2 trường hợp trao nhầm con tại nhà hộ sinh Ba Đình và Đống Đa. Theo đó, đây là trường hợp hy hữu xảy ra đã lâu (42 năm, 29 năm), việc tìm thông tin manh mối rất khó khăn. Nhà hộ sinh Ba Đình không còn hồ sơ (hết hạn lưu trữ theo luật định). Nhà hộ sinh Đống Đa còn lưu sổ đẻ nhưng việc tìm thông tin về những bà mẹ sinh con trong cùng khoảng thời gian rất khó do thay đổi nơi sinh sống, nếu có tìm thấy cũng phải được họ hợp tác. Cán bộ y tế làm việc tại Nhà hộ sinh thời gian trước đã mất hoặc không nhớ được thông tin gợi ý cho việc tìm kiếm.

Dù vậy, Sở Y tế vẫn yêu cầu hai trung tâm y tế tiếp tục rà soát một lần nữa hồ sơ lưu trữ, động viên cán bộ y tế thời kỳ đó cố gắng nhớ lại thông tin liên quan về những trường hợp sinh đẻ cùng thời gian. Sở cũng yêu cầu các trung tâm y tế báo cáo sự việc xin ý kiến chỉ đạo của UBND quận Ba Đình, Đống Đa và đề nghị công an hai quận này tra cứu thông tin từ hồ sơ lưu về hộ tịch giúp hai gia đình trong quá trình tìm kiếm.

Trường hợp trao nhầm con cách đây 29 năm tại nhà hộ sinh Đống Đa. Ảnh: Phan Dương.

Theo tiến sĩ Nguyễn Huy Bạo, nguyên Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, thời kỳ ấy chuyện nhầm lẫn con sơ sinh ở viện là có thể xảy ra. Vào nghề từ cuối những năm 1975, ông cho biết những năm 70-80 tại các bệnh viện lớn, nhà hộ sinh Hà Nội, trẻ sơ sinh mới được viết tên hoặc đánh số vào đùi nhằm hạn chế sự nhầm lẫn. Tuy nhiên, tùy theo chất lượng mực hoặc người viết cẩu thả thì mực có thể bị nhòe hoặc mờ đi. Vì thế, để khắc phục, sau này các cơ sở sinh sản chuyển sang đánh số. Mỗi cặp mẹ con sẽ có một bộ số giống nhau. Mẹ được đeo vào tay, con đeo vào cổ; khi có số đeo khó nhầm.

Ngày 13/5, chị Lê Thanh Hiền đến nhà hộ sinh Đống Đa đề nghị giúp tìm hiểu thông tin về mẹ của chị là bà Phan Tuyết Hoa, sinh tại nhà hộ sinh Đống Đa vào ngày 12/12/1987. Chị Hiền làm xét nghiệm AND thì được khẳng định không phải con đẻ của bà Phạm Tuyết Hoa. Theo kết quả tra cứu từ sổ đẻ lưu khi ấy, sản phụ Hoa 25 tuổi ở tập thể Yên Lãng đến nhà hộ sinh Đống Đa sinh con vào lúc 1h25 ngày 12/12/1987; đến 4h35 cùng ngày sinh một bé gái nặng 2,9 kg. Theo ghi chép, ngày 8-12/12/1987 có 24 sản phụ đẻ tại đây.

Trung tâm Y tế Quận Đống Đa đã hướng dẫn chị Hiền ký hợp đồng với văn phòng luật sư để cung cấp danh sách 24 sản phụ đẻ trong thời gian trên. Đồng thời, Trung tâm cũng liên hệ với những cán bộ y tế công tác tại nhà hộ sinh thời đó. Tuy nhiên vì đã 26 năm trôi qua nên hầu hết mọi người liên quan không nhớ được thông tin gì. 

Trường hợp bị nhầm con 42 năm là của bà Nguyễn Thị Mai Hạnh (64 tuổi, ở Quán Thánh, Ba Đình). Theo bà Hạnh, ngày 10/10/1974 bà sinh con gái tại nhà hộ sinh Ba Đình (tại ngõ Phan Huy Ích). Sau khi sinh 2 mẹ con bà được đánh cùng số 33. Ngày hôm sau sau lên phòng chăm sóc trẻ cho con bú thì bà được giao cháu bé đánh số 32. Bà cho rằng nhầm con và cùng nhân viên y tế kiểm tra lại tất cả trẻ sơ sinh đang được chăm sóc tại nhà hộ sinh nhưng không có trẻ nào số 33. Từ đó đến nay bà Hạnh nuôi dưỡng đứa trẻ mang số 32 nhưng linh cảm mách bảo đứa trẻ bà nuôi không phải là con đẻ của mình. Vì thế, tháng 9/2015 bà Hạnh đã đến trung tâm phân tích ADN và nhận kết luận đứa trẻ không phải là con đẻ của bà.

Sở Y tế Hà Nội đã chỉ đạo Trung tâm Y tế Quận Ba Đình rà soát hồ sơ lưu trữ, liên hệ và tìm kiếm thông tin từ những cán bộ y tế làm việc tại nhà hộ sinh Ba Đình giai đoạn 1974-1975. Tuy nhiên, không có kết quả do thời gian quá lâu, nhà hộ sinh Ba Đình đã chuyển sang địa điểm mới, hồ sơ đã hết hạn lưu trữ và những cán bộ y tế công tác tại nhà hộ sinh thời điểm đó không có bất cứ thông tin nào liên quan.